რეკონსტუქციაცთან დაკავშირებით საიტი მუშაობს შეფერხებით, რისთვისაც გიხდით ბოდიშს

დილის ეთერი

დღის ეთერი

საღამოს ეთერი

ღამის ეთერი

პროექტები

ჩვენი საგანძური

  • ჩვენი საგანძური

    სწორუპოვარი მოღვაწე და მამულიშვილი – ლადო აღნიაშვილის 155 წლისთავი
    11 აპრილი
    გადაცემა ეძღვნება გამოჩენილ ქართველ პედაგოგს, ლექსიკოგრაფს, ეთნოგრაფს, ფოლკლორისტს, პუბლიცისტსა და საზოგადო მოღვაწეს,  ქართული ხალხური სიმღერების ეთნოგრაფიული გუნდის, ე.წ. ,,ქართული ხოროს” შემქმნელს ლადო აღნიაშვილს. დაიბადა 1860 წელის 23 იანვარს თელავის მაზრის სოფელ შილდაში (ყვარლის რაიონი). მშობლები: მამა – სოფელ შილდის ღვთისმშობლის ეკლესიის მღვდელი და ბლაღოჩინი დიმიტრი აღნიაშვილი, დედა ეკატერინე აღნიაშვილი. დიმიტრი აღნიაშვილს მრავალშვილიანი ოჯახი ჰყავდა – 9 შვილი: რომანი, ილია, ლადო, ნიკოლოზი, ნუშო, ნინო, ვანო, ანა, ქეთევანი. სამწუხაროდ, საზოგადო საქმეებით გატაცებულ ლადო აღნიაშვილს ოჯახი არ შეუქმნია. ლადო აღნიაშვილის ბავშვობა და ყრმობა მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ოჯახურ წეს-ჩვეულებებთან. მის მშობლიურ სოფელ შილდასთან, მის სახელოვან ტრადიციებთან. აქაურები იყვნენ დედას ლევანა (აბასაშვილი), მერი შილდელი, ლადო აღნიაშვილი. 1868 წელს  იგი შევიდა სოფელ შილდის #1 სასოფლო სასწავლებელში, რომელიც იმ წელს მისი მამის ინიციატივით გაიხსნა. 1872 წელს დაამთავრა დაწყებითი სკოლა. 1872-77 წლებში სწავლობდა თელავის სასულიერო სემინარიაში. 1877-81 წლებში გორის სამასწავლებლო სემინარიაში. 1881 წელს დაინიშნა ქართული და რუსული ენების პირველ მასწავლებლად ტფილისის სათავადაზნაურო სასწავლებელში (ინსპექტორი – ნიკო ლომოური). 1883-93 წლებში მუშაობდა ტფილისის ქართველ კათოლიკეთა სამრევლო სკოლაში. ლადო აღნიაშვილის პირველი ლექსიკოლოგიური მცდელობები უკავშირდება რუსული ენის სახელმძღვანელოს და რუსულ-ქართული უბის ლექსიკონის გამოცემას. 1883 წელს გამოსცა სახელმძღვანელო ,,პირველი ნაბიჯი რუსული ენის შესწავლაში დაწყებითი ქართული სკოლებისათვის”. 1887 წელს გამოიცა ლადო აღნიაშვილის რუსულ-ქართული (,,ნამცეცა”) უბის ლექსიკონი. ამავე წელს ლ. აღნიაშვილის ინიციატივით საძირკველი ჩაეყარა ,,ქართველთა წიგნების გამომცემელ ამხანაგობას”. განსაკუთრებულია მისი წვლილი ქართული წიგნის ბეჭდვის ისტორიაში.  შეადგინა და გამოაქვეყნა ქართული ხალხური ზღაპრების კრებული, რომელიც საფუძვლად დაედო მარჯორი უორდროპის მიერ ინგლისურად თარგმნილ „ქართულ ხალხურ ზღაპრებს". სკოლისგარეშე საკითხავად გამოსცა „ახალი ანბანის" რვა წიგნაკი. 1885-1888 წლებში ლადო აღნიაშვილი ქმნის ქართული ხალხური სიმღერების ეთნოგრაფიულ გუნდს, ცნობილს სახელწოდებით ,,ქართული ხორო”, რომლის ლოტბარი იყო იოსებ რატილი. პირველი კონცერტი 1886 წლის 15 ნოემბერს  ქართულ თეატრში გაიმართა. 1888 წელს ლ. აღნიაშვილმა განახორციელა ორი წარმოდგენა ქართულ ხალხურ თქმულებებზე დაყრდნობით – ,,ყარამანიანი” (3 მოქმედებად, 11 სურათად) და ,,ტარიელი” (3 მოქმედებად და 10 სურათად). 1889 წელს იგი ქართული თეატრის ზედმხედველია. 1890 წელს ,,ქართველთა წიგნების გამომცემელმა ამხანაგობამ” გამოსცა ლადო აღნიაშვილის მიერ ხალხში შეგროვილი ხალხური ზღაპრები (წიგნი 1) რომელშიც 15 ზღაპარი შევიდა. 1892 წელს ლადო აღნიაშვილი გახდა ,,ქართველთა წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების” ნამდვილი წევრი. 1892-93 წლებში იგი გამოსცემს ოჯახში საკითხავი ,,ახალი ანბანის” 8 წიგნს. ,,ან”, ,,ბან”, ,,გან”, ,,დონ”, ,,ენ” – 1892 წ.; „ვინ“ – პაწაწა მინერალოგია, „ზენ“ – პაწაწა ბოტანიკა, „თან“ – პაწაწა ზოოლოგია – 1893 წ.  1894 წელს  ლადო აღნიაშვილი გაემგზავრა სპარსეთში შაჰ-აბასის დროს გადასახლებული ქართველების ცხოვრების შესასწავლად. 1896 წელს კი ჟურნალ „მოამბეში“ გამოაქვეყნა ეთნოგრაფიულ-ფოლკლორული ნაშრომი „მგზავრის წერილები“ წიგნიდან „სპარსეთი და იქაური ქართველები“, რომელშიც გადმოცემულია იმდროინდელი სპარსეთის ყოფა-ცხოვრება, აღწერილია ფერეიდნელ ქართველთა ზნე-ჩვეულებანი, ეკონომიკურ-კულტურული მდგომარეობა. ამავე სახელწოდებით, იმავე წელს იგი ცალკე წიგნადაც გამოიცა. 1895-99 წლებში ლადო აღნიაშვილი თანამშრომლობდა საყმაწვილო ყოველთვიურ ჟურნალ „ჯეჯილთან“, რომელშიც გამოაქვეყნა სტატიების ციკლი მცენარეებზე და ცხოველებზე – „საკვირველებანი ბუნებისა“. 1896-97 წლებში – სოფელმა საგარეჯომ ლადო აღნიაშვილი აირჩია მამასახლისად. 1897 წელს – საგარეჯოს თეატრის მოყვარულთა კოლექტივმა ამ თვითმოქმედი თეატრის დაარსების 10 წლისთავის აღსანიშნავად დადგა ,,ხანუმა”, რომელშიც მთავარ როლს ასრულებდა ლადო აღნიაშვილის პაპიდა – ვარო. თეატრის მოყვარულთა კოლექტივის საქველმოქმედო სპექტაკლში, ვაროს გარდა, ჩაბმულნი იყვნენ აღნიაშვილები: ლადო, მისი დედა – ეკატერინე, პაპის ძმები – საშა, ვასო, კოტე, რომლებიც თავადაც მართავდნენ სპექტაკლებს. აღნიაშვილების ოჯახის აქტიური მონაწილეობით დაიდგა სპექტაკლები ,,პეპო” და ,,თამარ ბატონიშვილი” (რეჟისორი – ალ–რე ცხვედაძე). ლადო აღნიაშვილი აქტიურად ეხმაურებოდა თეატრალური ცხოვრების ყველა მნიშვნელოვან მოვლენას და აქვეყნებდა გამოხმაურებებს სპექტაკლებზე ჟურნალ-გაზეთებში. 1897 წელს - ლადო აღნიაშვილის თაოსნობით დაარსდა ,,ქართველთა სააღებმიცემო ამხანაგობა ,,შუამავალი”, გაზეთი ,,ცნობის ფურცელი” გამოეხმაურა კოოპერატივ ,,შუამავლის” დაარსებას. 1900-01 წლებში ლადო აღნიაშვილი მამა-დავითის სკოლის მასწავლებელი იყო. დაუღალავმა ხანგრძლივმა შრომამ წელში გაწყვიტა ლადო აღნიაშვილი და სულიერად მოქანცა, დასნეულდა. ძმამ, ილიამ, 1901 წლის 27 თებერვალს იგი მოათავსა მიხეილის საავადმყოფოში, სადაც გარდაიცვალა 1904 წლის 10 აპრილს,  დაკრძალულია თბილისში კუკიის სასაფლაოზე.  
            

    სტუმარი: ლადო აღნიაშვილის ცხოვრებისა და შემოქმედების მკვლევარი ციური ბერიძე. 

    ავტორი და წამყვანი: ივანე ჯაფარიძე .
    გადაცემის ვიდეო ბმული: https://www.youtube.com/watch?v=Yigi-6AHPOc

  • ჩვენი საგანძური

    მერაბ კოკოჩაშვილი 80 წლისაა
    21 მარტი
    დღევანდელი გადაცემა ეძღვნება ქართული  კინოს ერთ–ერთ უთვალსაჩინოეს წარმომადგენელს, საქართველოს სახალხო არტისტს (1983), შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატს (1987), ყველასთვის საყვარელ კინორეჟისორს ბ–ნ მერაბ კოკოჩაშვილს, რომელსაც დღეს დაბადებიდან 80 წელი შეუსრულდა. ვულოცავთ ბ–ნ მერაბს ამ საიუბილეო თარიღს, ჯანმრთელობას, დიდხანს სიცოცხლეს და ყოველივე საუკეთესოს ვუსურვებთ თავის ოჯახთან, თაყვანისმცემლებთან და  სამეგობროსთან ერთად.

    სტუმრები: კინორეჟისორები ლანა ღოღობერიძე, ელდარ შენგელაია, კინომცოდნე ქეთი ტრაპაიძე


    ავტორი და წამყვანი: ივანე ჯაფარიძე;
    გადაცემის ვიდეო ბმული: https://www.youtube.com/watch?v=994wc3kOwe4

  • ჩვენი საგანძური

    მარაბდელი მიტროპოლიტის მეუფე თადეოზის გახსენება
    14 მარტი

    გადაცემა    ეძღვნება მარაბდელი მიტროპოლიტის, მეუფე თადეოზის ხსოვნას, რომელიც იანვრის თვეში განერიდა ამ წუთისოფელს.  მისდამი სიყვარული, პატივისცემა და  მონატრება გვსურს გამოვხატოთ   მის მეგობრებთან ერთად.

    მეუფე თადეოზი, ერისკაცობაში  მიიან ორმაშვილი, 1946 წლის  12 ოქტომბერს აიბადა   გორის რაიონის სოფელ ფლავში, სადაც 1952 წელს შეიყვანეს რვაწლიან სკოლაში. 1973 წელს დაამთავრა გორის პედაგოგიური ნსუტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკ-ტი და ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ ერთი წელი ქართულ ენსა და ლიტერატურ ქვეშის სკოლაში სწავლიდა, სადაც თვითონ დაამთავრა თერთმეტი კლასი.  1973-1976 წლებში სწავლობდა მცხეთის  სასულიერო  ემინაში. სკოლის ახალგაზრდა პედაგოგის მცხეთის სასულიერო სემინარიაში წასვლა სისტემის საწინააღმდეგოდ მიმართულ ნაბიჯად  აღიქვა მაშინდელმა ხელისუფლებამ. 1977 წელს იგი მღვდლად აკურთხესდა  მსახურობდა ალავერდში. მონაწილეობდა უწმინდესის აღაყდრებს საზეიმო წირვაში. 1978 წლის 2 აგვისტოს, უწმინდესმა, თავისი ანგელოზის დღეს, იგი, ეპისკოპოსად აკურთხა.  პირველად მეუფე თადეოზ ეპისკოპოსად დაადგინეს ბოდბეში, შემდეგ წილკნისა და მანგლისის მღვდელმთავარი ბრძანდებოდა, ხოლო 1979 წელს პატრიარქის ლოცვა-კურთხევით იგი მთავარეპისკოპოსი გახდა; 1980-იან წლებში, წელიწადნახევარი  ბრძანდებოდა  სემინარიის რექტორი, 1984 წელს მანგლელი  მთავარეპისკოპოსი;  1993-95 წლებში - ცაგერისა და ლეჩხუმ- სვანეთის მთავარეპისკოპოსი; 1995-2003 წლებში ბოლნისისა და დმანისის მთავარეპისკოპოსი; 2005 წლიდან - თიანეთისა და ფშავ-ხევსურეთის ეპარქიის მთავარეპისკოპოსი, 2010 წლის 2 აგვისტოდან მიტროპოლიტია, 2013  ლს კი ეწოდა მარაბდელი მიტროპოლიტი.                                                  ფშავ-ხევსურეთის ეპარქიის მმართველობის პერიოდში, მეუფე თადეოზმა მნიშვნელოვანი სამუშაოები ჩაატარა.  მაღაროსკარში პირველად მან ჩაატარა წირვა-ლოცვა და ამის შემდეგ აღდგა იქ ეკლესიური მსახურება. თიანეთში, სოფელ ჟებოტაში  მეუფე თადეოზმა აკურთხა მთავარანგელოზ მიქაელის სახელობის ახალი ტაძარი. სწორედ მეუფე თადეოზის მოღვაწეობის დროს მიექცა ყურადღება მის ეპარქიაში, თიანეთშის სოფელ ნადოკრალის თავზე მდებარე პატარა ბორცვზე აგებულ მე-8 საუკუნის ტაძარში არსებულ  მეფე არჩილის საფლავს. ვინ იცის კიდევ რამდენი მადლიანი საქმე წამოუწყია და მიუყვანია ბოლომდე მეუფე თადეოზს, რომელზეც ქართველი მწერლები წერენ - „ის არის მამა, რომლის არსებობა ბჭეს უმაგრებს საქართველოს“.                        

    არ შეიძლება არ ითქვას იმის შესახებ, რომ ჩვენში იშვიათად ტარდებოდა პოეზიის საღამო ან პოეტური კრებულის წარდგენა, რომელზეც მეუფე თადეოზი არ მობრძანებულიყო და არ დაელოცა წიგნის ავტორი ან პოეზიის საღამოს მონაწილენი. მეუფის ეს თვისება ხაზს უსვამს მის დამოკიდებულებას ქართული პოეზიისადმი და საერთოდ, ქართული მწერლობისადმი. ეს არ იყო საკვირველი თუ იმასაც გავითვალისწინებთ, რომ იგი ლექსებს სკოლის ასაკიდან წერდა, სტუდენტობისას  აქვეყნებდა  გორის რაიონულ გაზეთ გამარჯვებაში". მის გამოჩენას ყველგან სიხარულით და აღტაცებით ხვდებოდნენ და ისიც მუდამ სიკეთესა და სიყვარულს უწილადებდა მრევლს.

    მეუფე თადეოზი ერთ-ერთ  ინტერვიუში  ბრძანებდა: „შოთა რუსთაველი მსოფლიოში უპირველეს პოეტად მიმაჩნია. ასეთივეა ვაჟა-ფშაველა. ესენი მოგვაგონებენ ერთი მწვერვალის ორ სახელს. 8848 მ სიმაღლის მწვერვალია, 152 მ აკლია 9 კმ-ს. ამ ყველაზე მაღალ მწვერვალს ჰქვია ორი სახელი: ევროპულად ევერესტი, აზიურად - ჯომოლუნგმა. აი, ამ მწვერვალს მაგონებს  შოთა რუსთაველი და ვაჟა-ფშაველა, ერთმანეთის სწორნი, ტოლნი და მსოფლიოში უპირველესნი. გვყავს ილია, აკაკი, იაკობ გოგებაშვილი, ბესიკი, თეიმურაზ 1, თეიმურაზ 11, არჩილი, ვახტანგ მეექვსე, დავით გურამიშვილი, ნიკოლოზ ბარათაშვილი, ყველანი სადიდებლები და სათაყვანონი არიან. აი, ასეთი იყო მეუფე თადეოზის შეხედულება ქართულ პოეზიასა და ქართველ პოეტებზე.   

    სტუმრები: პოეტები მანანა ჩიტიშვილი, ტარიელ ხარხელაური და სამების ტაძრის ახალგაზრდული ცენტრის ხელმძღვანელი გიორგი ფარეშიშვილი.                

    ავტორი და წამყვანი: ივანე ჯაფარიძე
    გადაცემის ვიდეო ბმული: https://www.youtube.com/watch?v=N7mvNvBjre4


  • ჩვენი საგანძური

    სამშობლოს სიყვარულისთვის ბრალდებული მწერალი – ლევან გოთუა 110
    7 მარტი
    ვიგონებთ უდიდეს ქართველს, მწერალსა და საზოგადო მოღვაწეს ბ–ნ ლევან გოთუას, რომელმაც სამშობლოს სიყვარულისთვის გულაგებსა და საკონცენტრაციო ბანაკებში თავისი სიცოცხლის მესამედი – 22 წელი გაატარა, მაგრამ ჯოჯოხეთური პირობებისა და სიკვდილმისჯილთა საკანში გამოკეტვის მიუხედავად, ყველაფერს გაუძლო და ზნეობრივად ამაღლებული დაბრუნდა სამშობლოში.     

    სტუმრები: ლევან გოთუას ძმისშვილი, ექიმი–ალერგოლოგი, პროფესორი ქ–ნი მაია გოთუა, პოეტი და ლიტერატორი ქ–ნი ნინო ქუთათელაძე და ბ–ნი ლევანის ექსპედიციის წევრი არქიტექტორი ბ–ნი ნოდარ ჯობაძე.    

    ავტორი და წამყვანი: ივანე ჯაფარიძე
    გადაცემის ვიდეო ბმული: https://www.youtube.com/watch?v=ocgRYoixOEo                                               







  • ჩვენი საგანძური

    სასიქადულო მამულიშვილები – ტყუპი ძმების ტარიელ და ავთანდილ ვართაგავების გახსენება დაბადების 80 წლისთავზე
    28 თებერვალი
    უნიკალური ძმების ცხოვრების საინტერესო ეპიზოდია მათი მეგობრობა დიდ ქართველ მხატვართან ლადო გუდიაშვილთან, რომელმაც 1976 წელს,  მათდამი მიძღვნილ მხატვრის დიდ ალბომზე ასეთი წარწერა გააკეთა „მაღალი და მადლიანი ნიჭით არიან დაჯილდოებულნი ძმები – ტარიელ და ავთანდილ ვართაგავები; ქმნიან მხატვრულ ნაწარმოებებს – ერის და ქართული კულტურის სადიდებელს. ვუსურვებ ახალგაზრდა მეგობრებს დიდ შემოქმედებით გზას ბრწყინვალების სიხარულით აღსავსეს! ლადო გუდიაშვილი. ავთანდილ ვართაგავას 1981 წლიდან მზად ჰქონდა წიგნი ლადო გუდიაშვილზე „ფერთა წერის უგვირგვინო მეფე – დღეები ლადო გუდიაშვილის გვერდით“. ხელნაწერის სახით დატოვა ბიოგრაფიული, მოგონებების წიგნი „ბედი მხატვრისა და ნახატისა“, სადაც ერთ–ერთ თავში  „ხელოვნება, ვითარცა ჯვარცმა“, წერს, რომ ჯვარი, რომელზეც მხატვარი და საერთოდ, შემოქმედი ადამიანია გაკრული თვალით უხილავია და მოჰყავს პატრიარქის სიტყვები „ადამიანმა თავისი ცხოვრებით უნდა შექმნას ჯვარი“

    ავტორი და წამყვანი: ივანე ჯაფარიძე;
    გადაცემის ვიდეო ბმული: https://www.youtube.com/watch?v=fpqwtPwStxI
  • ჩვენი საგანძური

    ილია ჭავჭავაძის სახელობის საქართველოს მწიგნობართა ასოციაცია 40 წლისაა
    21 თებერვალი
    ილია ჭავჭავაძის სახელობის საქართველოს მწიგნობართა ასოციაცია, რომელსაც ადრე `წიგნის მოყვარულთა საზოგადოება~ ერქვა, 1974 წელს შეიქმნა და უკვე 4 წელიწადში ე.ი. 1978 წლისათვის,  700 ათასზე მეტ წევრს აერთიანებდა. სამოქალაქო ომმა, მხედრიონელთა თარეშმა, უმძიმესმა სოციალურმა ყოფამ თითქმის დაშლამდე მიიყვანა  ეს უნიკალური ორგანიზაცია, მაგრამ წლების განმავლობაში ის მაინც ატარებდა მასშტაბურ ღონისძიებებს.                       მწიგნობართა ასოციაცია არაპარტიული გაერთიანებაა და ქვეყნის პოლიტიკურ ცხოვრებაში აქტიურად არაა ჩართული, მაგრამ წიგნებითა და მათი ავტორების დახმარებით ცდილობს ხელი შეუწყოს საზოგადოებრივი აზრის ჩამოყალიბებას. ამ საკითხთა შორის უმწვავესია ქართული ენის დაცვისა და გადარჩენის საკითხი. განსაკუთრებით საინტერესო მწიგნობართა ასოციაციაში ის გახლავთ, რომ აქ მაღალ დონეზეა საგამომცემლო საქმიანობა. უნიკალურია სასაჩუქრო მინიატურული წიგნები, რომელთა  გამოცემა პოლიგრაფიული თვალსაზრისით მეტად რთული და ძვირადღირებული პროდუქციაა. ეს წიგნები ცნობილი მხატვრების გაფორმებით, ცნობილი კრიტიკოსების ანოტაციებით ქართულ და ინგლისურ ენებზე, მცირე ტირაჟით - 300-500 ეგზემპლარი იბეჭდება და მოგებაზე არ არის გათვლილი. არ შეიძლება არ აღინიშნოს, რომ მწიგნობართა ასოციაცია 1980 წლიდან სისტემატურად გამოსცემს ბიბლიოფილთა ალმანახს `მწიგნობარი~, რომლის რედაქტორები სხვადასხვა დროს იყვნენ ირაკლი აბაშიძე, ივანე ლოლაშვილი, სოლომონ ხუციშვილი, ლევან მენაბდე. დღეს კი რედაქტორია ბ-ნი ნოდარ ტაბიძე.         

    სტუმრები: ლია ნადარეიშვილი, მანანა გვასალია, შოთა კობიაშვილი, რევაზ ბალანჩივაძე, ოთარ ჯანელიძე, გოგი წერეთელი.

    ავტორი და წამყვანი: ივანე ჯაფარიძე.

    გადაცემის ვიდეო ბმული: https://www.youtube.com/watch?v=0pCorCY31c4


  • ჩვენი საგანძური

    ვეფხისტყაოსნის ზეპირადმცოდნენი – შეხვედრა შოთა ხოდაშნელთან
    7 თებერვალი
    შოთა ხოდაშნელმა ზეპირად იცის `ვეფხისტყაოსნის~ სრული ტექსტი და ამ თვალსაზრისით, მან, ჭეშმარიტად მამულიშვილურ საქმეს დაუდო სათავე – დააარსა `ვეფხისტყაოსნის~ ზეპირად მცოდნეთა კლუბი `გონებანი გონიერსა~, სადაც 400-დე ბავშვს ბოლომდე შეასწავლა ქართული პოეზიის ეს შედევრი.
    სწორედ `ვეფხისტყაოსნის~ ზეპირად ცოდნის გამო იყო, რომ აღტაცებული აკადემიკოსი კორნელი კეკელიძე შუბლზე ეამბორა ჯერ კიდევ სრულიად ახალგაზრდა 18 წლის პოეტს.
    შოთა ხოდაშნელს გამოცემული აქვს 200 წიგნი, რომელთა შორის 50-დე საბავშვო და 12 იუმორისტული კრებულია.

    ავტორი და წამყვანი: ივანე ჯაფარიძე


  • ჩვენი საგანძური

    ჩვენი ქვეყნის ფარგლებს გარეთ არსებული ქართული მატერიალური კულტურის ძეგლების მდგომარეობა;
    17 იანვარი
    გადაცემაში საუბარია ტაო–კლარჯეთის უნიკალური ქართული ძეგლების დღევანდელი მდგომარეობისა და ახალი აღმოჩენების შესახებ.

    სტუმრები: ლევან წიქარიშვილი და ბებურ გოზალიშვილი.

    ავტორი და წამყვანი: ივანე ჯაფარიძე
  • ჩვენი საგანძური

    საახალწლო მოსაგონარი
    27 დეკემბერი

    გასრულდა მე-3 ათასწლეულის   კიდევ ერთი წელიწადი. მოდის ახალი 2015 წელი, რომელსაც იმედითა და რწმენით ხვდება ჩვენი ხალხი, საქართველოს მოსახლეობა, უცხოეთში გადახვეწილი ქართველობა, რომ აწი მაინც მიეცემათ საკუთარ სამშობლოში დაბრუნების შესაძლებლობა.    2014 წელმა არაერთ სიკეთესთან ერთად გულისტკივილიც მრავლად მოგვიტანა. მრავალი ღირსეული, გამორჩეული მოღვაწე განერიდა წელს ამ წუთისოფელს, რომელთაც შეეძლოთ სმშობლოსა და ხალხის საკეთილდღეოდ კვლავ დიდი რუდუნებით ეღვაწათ. ვიხსენებთ პოეტსა და მთარგმნელს თამარ ერისთავს, დიდ მეცნიერსა და საზოგადო მოღვაწეს აკადემიკოს ჯუმბერ ლომინაძეს, უხუცეს ქართველ ემიგრანტს პეტრე ხვედელიძეს, მხატვარ–გრაფიკოსს ემირ ბურჯანაძეს და დიდებულ სპორტსმენსა და მოქალაქეს, თბილისის "დინამოს" ოქროს ხანის კალათბურთელს, საბჭოთა კავშირის არაერთგზის ჩემპიონსა და პრიზიორს, ევროპის თასის მფლობელს ვაჟა ჟღენტს. მართალია, დაგვაკლდა მათთან შეხვედრისა და ურთიერთობის სიხარული, მაგრამ სანუგეშოდ ის დაგვრჩა, რომ მათ ხმას კვლავ არაერთხელ მოისმენს სრულიად საქართველო.                 პროგრამა `ჩვენი საგანძურის~ დღევანდელი გამოშვება, 2014 წლის ბოლო გადაცემაა და არ შემეძლო ახალი წლის ზღურბლზე კიდევ ერთხელ არ გაგვეხსენებინა ის შესანიშნავი მამულიშვილები, რომელთაც მრავალი სიკეთე და უდიდესი საგანძური დაუტოვეს მომავალ თაობებს. სწორედ ერისა და ქვეყნისათვის გაღებული სიკეთე ქმნის პიროვნების პორტრეტს, რომელსაც დავიწყება არ უწერია.   ღმერთმა ნათელში ამყოფოს ჩვენგან წასული დიდებულ მოღვაწეთა სულები, თქვენ კი ძვირფასო თანამემამულენო, გილოცავთ შობა-ახალ წელიწადს. bედნიერება, გამრავლება, გახარება, სიკეთე, ხვავი და ბარაქა დაგბედებოდეთ ახალ 2015 წელს. ეს წელი ყოფილიყოს ჩვენი იმედებისა და სურვილების შესრულების წელი. გაბრწყინებულიყოს ჩვენი ქვეყანა ისე, როგორც ეს ყველა ჭეშმარიტ ქართველს სურს. ბედნიერება არ მოგკლებოდეთ მრავალჟამიერ ძვირფასო მეგობრებო!





  • ჩვენი საგანძური

    რევაზ ინანიშვილის სახელობის ლიტერატურული პრემია
    20 დეკემბერი

    უკვე ხუთი წელია, რაც ლიტერატურულმა ჟურნალმა `ხელეურმა~, რომელმაც შემდგომ ობიექტური მიზეზების გამო იცვალა სახელი და ამჟამად `ანეულის~ სახელწოდებით გამოდის, ჩვენი სასიქადულო მწერლის რევაზ ინანიშვილის სახელობის პრემიის მოსაპოვებლად დააარსა `ერთი მოთხრობის კონკურსი~, რომელშიც კომპეტენტური ჟიური გამარჯვებულებს, პრიზიორებსა და ნომინანტებს გამოავლენს, რომელთაც შესაბამისად პრემია, დიპლომები და პრიზები გადაეცემათ. თბილისში, მწერალთა სახლში გაიმართა წინა წლების პრემირებული ნაწარმოებების მიხედვით შედგენილი კრებულის წარდგენა და რევაზ ინანიშვილის სახელობის პრემიის 2014 წლის ლაურეატთა დაჯილდოება.  კონკურსზე ასამდე ნაწარმოები იყო წარდგენილი. აქედან ჟიურიმ, რომელსაც თემურ ჩალაბაშვილი თავმჯდომარეობდა გამოავლინა სამი გამარჯვებული 1. ბექა ქურხული 2. ნინო ქადაგიძე 3. ნათია როსტიაშვილი.  ლელა თოთაძე, ნინო ჭინჭარაული და ალექსანდრე პაიკიძე დაჯილდოვდნენ პრიზებით, ხოლო 6 ნომინანტს გადაეცათ დიპლომები.

    რევაზ ინანიშვილს იგონებენ პოეტები ბელა შალვაშვილი და თამარ შაიშმელაშვილი

    ავტორი და წამყვანი: ივანე ჯაფარიძე
  • ჩვენი საგანძური

    პოეზიის დედოფალი ანა კალანდაძე 90
    13 დეკემბერი
    ანა კალანდაძე როგორც ქარიშხალი ისე შემოვიდა ქართულ პოეზიაში და მრავალი შეტევის მიუხედავად, ძვრაც ვერ უყვეს, რადგან პირველივე დღიდან აღიარა იგი ქართველმა საზოგადოებამ უდიდეს პოეტად.     
       ანა 22 წლის იყო, როცა მწერალთა კავშირში  ლექსები წაიკითხა. მწერლები აღფრთოვანებას ვერ მალავდნენ. ერთმანეთს დიდი შემოქმედის დაბადებას ულოცავდნენ. ამ შეხვედრის მეორე დღეს მწერალმა გერონტი ქიქოძემ ასეთი ჩანაწერი გააკეთა: „1946 წლის 25 მაისი დიდი თარიღია ქართული ლიტერატურის ცხოვრებაში. მწერალთა სასახლეში ოცდაორი წლის ქალიშვილმა ანა კალანდაძემ თავისი ლექსების რვეული წაგვიკითხა მსმენელებით სავსე დარბაზში. ამ დღიდან იწყება ქართული ლირიკის აღორძინება... მისი ლექსები უფრო რელიგიურ ჰიმნებს ჰგავს, ვიდრე პირად ლირიკულ აღსარებას. მომცრო ტანისა, მშვენიერი თვალები და მიმზიდველი სახე აქვს. თავი უბრალოდ უჭირავს, მაგრამ ღირსეულად. რა მშვენიერია მისი კითხვის მანერა, უკეთ ვთქვათ – უმანკოება. მისი ხმის მუსიკა ახლაც მესმის. თუ ჩემს ასაკში ან მდგომარეობაში კიდევ შეიძლება ბედნიერი წუთების განცდა, მე ის გუშინ განვიცადე". 
     მოგვიანებით მწერალმა გურამ ასათიანმა ანაზე დაწერა: ვაჟა ფშაველას აქვს ერთი ნაკლებად ცნობილი ბალადა „ანნა–ბულბული." როგორ იქცა ობოლი გოგონა ჩიტად, როგორ გალობდა მერე ყველა გულნატკენზე, ყველა მოურჩენელ სატკივარზე, როგორ ამრთელებდა თავისი გალობით ყველა ჭრილობას, როგორ იქცა მთელი მისი არსება სინაზის და სიყვარულის საყვირად... მისი დამწერი თითქოს მართლა გრძნობდა, რომ საქართველოს ოდესმე უთუოდ მოევლინებოდა ასეთი სული..."       
        აკაკი ბაქრაძემ ანას გამოჩენას ქართულ პოეზიაში სულიერი ამბოხება უწოდა: „მიმაჩნია, რომ ეს იყო ყველაზე დიდი ამბოხება საბჭოთა კავშირის წინააღმდეგ, მხოლოდ სულიერი ამბოხება; ამ ლექსებმა და, ამ ახალგაზრდა ქალის მოსვლამ ყველაფერი სულ სხვანაირი კუთხით წარმოაჩინა. მაშინ ცოცხალი იყო გალაკტიონ ტაბიძე, ცოცხალი იყო კოლაუ ნადირაძე, ცოცხალი იყო გიორგი ლეონიძე და ასე შემდეგ და ასე შემდეგ. და, აი, იმ დიდ პოეტურ სამყაროს მიჩვეულ ადამიანებსაც კი სულ სხვანაირად დაანახა ანამ ის პოეტური სინამდვილე, რომელიც მან მოიტანა. ის ახალგაზრდა იყო და ახალი თაობის აზრი მოჰქონდა, ახალი სინამდვილე მოჰქონდა. 
       ეს იყო სერიოზული ამბოხება. სულიერი ამბოხება იმ რუტინის წინააღმდეგ, იმ იდეოლოგიის წინააღმდეგ, რომელიც იმ დროს არსებობდა... და თან იყო ისეთი მძლავრი, რომ მას ვერაფერი მოერეოდა, ვერაფერი შესძლებდა მის გაბათილებას..."
     
       ჟურნალ მნათობში ანას რამდენიმე ლექსი დაიბეჭდა. მის ძლიერ სიტყვას მალე ჭიდილი დაუწყეს. ჟურნალ „მნათობში" კომუნისტური იდეოლოგიის დამქაშებმა ანას პოეზია კრიტიკის ქარცეცხლში გაატარეს. იმის აღსაქმელად, თუ როგორ რეჟიმთან და ცენზურასთან უწევდათ შეხება მწერლებსა და პოეტებს, როგორ აბსურდამდე მიდიოდა მათი კრიტიკა, ჩვენი მსმენელებისთვის ერთ პატარა ამონარიდს მოვიტან. 
       „...მას აკლია ჩამოყალიბებული ცოდნა ცხოვრებისა, უნარი მოვლენების სწორად დანახვისა. არ ხელმძღვანელობს მოწინავე იდეებით, დეკადენტური მოტივების ტყვეობაშია მოქცეული. ერთ ლექსში ანა კლანდაძე „უდაბნოს მწირს" უწოდებს თავის თავს და მართლაც, მისი ზოგიერთი ლექსი ძველი სამონასტრო ცხოვრების ჰიმნოგრაფებს გვაგონებენ. ღვთისმშობლისა და იესო ქრისტეს შესახებ ამაზე უფრო აღგზნებული ჰიმნები მეათე საუკუნის ჰიმნოგრაფებსაც არ შეუქმნიათ. ვის ესაჭიროება დღეს ამგვარი ლექსები? ვის სულიერ განწყობილებას გამოხატავენ ისინი? ფორმალიზმი, უიდეობა, აპოლიტიკურობა ამაზე შორს ვერ წავა... პოეტი რაღაც უცხო სევდას შეუპყრია და ბუზღუნებს, „დარდიანი ღვინოს ვსვამ და ვთვრები", ეს შემთხვევითი სტრიქონი როდია. შეიძლება ითქვას, რომ ანა კალანდაძის ლექსებში სიმთვრალის, ლოთობის აპოლოგიასთან გვაქვს საქმე. „ღვინიანი ჭიქა", „ქუდმოხდილი ქვევრი", „ღვინიანი კოპე", „ღვინო დოქებით" ასეთია ამ ქალის პოეტური ლექსიკა. ჩვენი ლიტერატურისათვის ეს სრულიად უცხო მოტივები: ლოთობის აპოლოგია, მისტიციზმი ამ დამწყები პოეტის შემოქმედებაში იმის შედეგია, რომ მწერალთა კავშირი და ჟურნალ „მნათობის" რედაქცია სუსტად ხელმძღვანელობენ ახალგაზრდა მწერლების იდეურ აღზრდას. სხვა მხრივ რითი უნდა აიხსნას ანა კალანდაძის ლექსების დაბეჭდვა ჟურნალ „მნათობში"...      ცენზურამ თავისი გაიტანა. ანას დიდხანს აღარ ბეჭდავდნენ. თუმცა ამას ხელი არ შეუშლია მისი პოეზია ხალხის გულამდე მისულიყო. ანას ლექსები ხელნაწერების სახით ვრცელდებოდა. მთელი საქართველო პატარ–პატარა რვეულებით ეცნობოდა დიდ პოეზიას. მის ლექსებზე სიმღერებს წერდნენ. სიმღერა „საქართველოო ლამაზო" სწორედ იმ დროს შექმნა თემო ნაცვლიშვილმა. ამ სიმღერაზე საინტერესო ისტორიას ყვებიან. 1951 წელს საქართველოს რეპრესიების მეორე დიდმა ტალღამ გადაუარა. უდანაშაულო ადამიანებით ეშელონები გაავსეს და შორეული ციმბირის გზებს გაუყანეს. პატიმრებს ნავთლუღის სადგურიდან აცილებდნენ. მატარებლის დაძვრამდე უეცრად გაისმა „საქართველოო ლამაზო, სხვა საქართველო სად არი..." ერთს სხვებიც აყვნენ და სიმღერა ჰიმნივით აჟღერდა. პატიმრები თავიანთ ქვეყანას ამ სიმღერით ეთხოვებოდნენ... 
        „შემოქმედი მართალი უნდა იყოს საკუთარ თავთან, არ უნდა ღალატობდეს საკუთარ მრწამსს" – წერდა ანა და მთელი ცხოვრება ამ პრინციპების ერთგული იყო...
  • ჩვენი საგანძური

    როინ მეტრეველი 75
    6 დეკემბერი

    წმ. ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართულ უნივერსიტეტში  წიგნის „ქვეყნის სიყვარულში განვლილი წლების“ წარდგენა ბ-ნი როინ მეტრეველის საიუბილეო საღამოდ და ნამდვილ ბენეფისად გადაიქცა. კრებული შეადგინეს პროფესორებმა სერგო ვარდოსანიძემ ვახტანგ გურულმა და ლევან ჯიქიამ, რედაქტორი სერგო ვარდოსანიძე. წიგნში მკაფიოდაა წარმოჩენილი როინ მეტრეველის ღვაწლი, გაწეული სხვადასხვა მიმართულებით, ეხება ეს მეცნიერებას, სახელმწიფოს მართვას, განათლებისა და მეცნიერების ორგანიზაციას, პედაგოგიურ მოღვაწეობას თუ სხვა ცხოვრებისეულ საკითხებს.                                   

  • ჩვენი საგანძური

    არქეოლოგი გიორგი ლომთათიძე – 100
    22 ნოემბერი

    არიან ადამიანები, რომლებიც ბედის უკუღმართობის გამო ადრე მიდიან ამ ქვეყნიდან, მაგრამ თავიანთ შემოქმედებას, კაცურკაცობის მადლს, ნაშრომსა და ნაღვაწს სამუდამო საგზლად უტოვებენ შთამომავლობას. სწორედ ასეთი მოღვაწე იყო შესანიშნავი მკვლევარი და მეცნიერი, სპეტაკი სულის ადამიანი, დიდი ქართველი მამულიშვილი, არქეოლოგი გიორგი ლომთათიძე. იგი, ქართველ არქეოლოგთა იმ თაობას მიეკუთვნება, რომელმაც საფუძველი განუმტკიცა დიდი ივანე ჯავახიშვილისა და პირველი თაობის ქართველ ისტორიკოსთა მიერ დაწყებულ საქმეს, ახალი სული შთაბერა ქართული არქეოლოგიური აზრის განვითარებას. 

    გიორგი ლომთათიძეს იგონებენ: გივი ჟორდანია, ანდრია აფაქიძე, ცისანა ჩიკოიძე, რუსუდან ჯანაშია, ნინო ჯავახიშვილი, ვახტანგ ჯაფარიძე, გურამ ბედოშვილი, ოთარ ჯაფარიძე, ივანე ჯაფარიძე

    ავტორი და წამყვანი: ივანე ჯაფარიძე



  • ჩვენი საგანძური

    ანდრია აფაქიძე – 100.
    15 ნოემბერი

    ანდრია აფაქიძე იყო მეცნიერებათა აკადემიის პირველი აკადემიკოსი არქეოლოგი, აკადემიის საზოგადოებრივ მეცნიერებათა განყოფილების პირველი აკადემიკოს-მდივანი არქეოლოგიშექმნა საქ. მეცნ. ეროვნული აკადემიის პრეზიდიუმთან კომპიუტერული სამეცნიერო-საინფორმაციო ცენტრი, სადაც თავმოყრილი იყო ცნობები ქართული არქეოლოგიური ძეგლების შესახებ                             

    ანდრია აფაქიძის ხელმძღვანელობით და თანაავტორობით შეიქმნა „საქართველოს არქეოლოგიის" პირველი საუნივერსიტეტო სახელმძღვანელო (1959), პირველი „არქეოლოგიური ლექსიკონი" (1980). მონოგრაფიისთვის „ქალაქები და საქალაქო ცხოვრება ძველ საქართველოში" მიენიჭა აკადემიკოს სიმონ ჯანაშიას სახელობის პრემია (1964).განსაკუთრებით დიდია ბატონ ანდრია აფაქიძის ღვაწლი საქართველოს ძველი დედაქალაქის მცხეთის არქეოლოგიური შესწავლის საქმეში. იყო მეცნიერებათა აკადემიის მცხეთის გიორგი ნიორაძის სახელობის არქეოლოგიის ინსტიტუტის ხელმძღვანელი. 2005 წელს, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმიდესმა და უნეტარესმა, ილია II-მ მეცნიერის ნეშტს ადგილი მცხეთის სამთავროს მონასტრის ეზოში მიუჩინა. 

    სტუმრები: როინ მეტრეველი, გივი ღამბაშიძე

    ავტორი და წამყვანი: ივანე ჯაფარიძე


  • ჩვენი საგანძური

    მანანა ჩიტიშვილის პოეზია
    8 ნოემბერი
    მანანა ჩიტიშვილზე ჩვენგან უდროოდ წასული მშვენიერი პოეტი ბორენა ჯაჭვლიანი წერილში „მშვენიერია ფიქრი პოეტზე“, წერდა: „სადაც არ უნდა იყოს, ფიქრით ქსნის ხეობას დაატარებს. ფიქრშივე გაუყვება მთებს შორის ჩარჩენილ ბილიკს და უსათუოდ იმ ადგილს მიაღწევს, ცა უფრო მაღალი რომაა, მზე უფრო მცხუნვარე და თითქოს უფრო მეტ სითბოდ გადმოღვრილი. არის ამ სიყვარულში რაღაც იდუმალი, ბოლომდე უთქმელი, ფერებმიუგნებელი, ჯერაც ხელშეუხებელი. ასე მხოლოდ ის უყვართ, რასაც თუ ვისაც სულის ნაწილად ჩათვლიან. ამგვარი სიყვარულისთვის იბადებიან. იბადებიან ერთხელ და სამუდამოდ. მანანა ჩიტიშვილსაც საქართველოსა და ქართული სიტყვისადმი განსაკუთრებული სიყვარული გამოარჩევს. ეს სიყვარული ასაზრდოებს და შთააგონებს. მისი აღმაფრენაც ესაა. მფარველი ანგელოზივით თან დაჰყვება და არც ერთი სიტყვა არ დასცდენია ამ დიდი მადლის გარეშე. მშვენიერია ფიქრი ამ პოეტზე. როცა მასზე ფიქრობ, ყველგან პოეზიაა, რადგან ის და ლექსი თითქოსდა ერთია - ორივე მშვენიერია“.

    სტუმრები: მანანა ჩიტიშვილი, ილამაზ მიწიშვილი, თემურ ჩალაბაშვილი, ერეკლე საღლიანი

    ავტორი და წამყვანი ივანე ჯაფარიძე


  • ჩვენი საგანძური

    გეორგ ბუხნერის თხზულებები და მისი მთარგმნელი
    1 ნოემბერი

    გერმანისტები საკმაოდ შრომატევად საქმიანობას ეწევიან, რათა გერმანულენოვანი ლიტერატურის მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები ქართული მწერლობისა და ქართული კულტურის საგანძური გახადონ. ამ  თვალსაზრისით, ძალზე მნიშვნელოვანია ბ-ნ ზურაბ აბაშიძის მიერ თარგმნილი დრამატურგის, პროზაიკოსის, პოეტის, პამფლეტისტის, მეცნიერ-ექსპერიმენტატორისა და ფილოსოფოსის გეორგ ბიუხნერის თხზულებანი.  გავეცნობით სიტყვაკაზმული მწერლობის ჯადოქრად სახელდებული შემოქმედის ცხოვრებასა და მოღვაწეობას, რომელსაც განგებამ მხოლოდ 23 წლის სიცოცხლე არგუნა.                           
     
    სტუმრები: ნაირა მაჭარაშვილი, ზურაბ აბაშიძე, დავით ბარბაქაძე.                              
    ავტორი და წამყვანი: ივანე ჯაფარიძე




  • ჩვენი საგანძური

    გურამ შარაძის გახსენება
    25 ოქტომბერი
    „ჩვენი საგანძურის“ დღევანდელ გადაცემაში ვიხსენებთ ცნობილ მეცნიერსა და საზოგადო მოღვაწეს, პირველი თაობის ქართველ ემიგრანტთა მეოხსა და მოჭირნახულეს, მრავალი მამულიშვილური საქმის მოთავესა და განმახორციელებელს, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ–კორესპონდენტს, პროფესორ გურამ შარაძეს, რომელიც 2007 წლის 20 მაისს, დღისით–მზისით ვერაგულად გამოასალმეს სიცოცხლეს თბილისის ცენტრში.  
     
    თვალი გადავავლოთ გურამ შარაძის განვლილი ცხოვრების გზას, რათა ნათლად წარმოვიდგინოთ თუ რა ასულდგმულებდა, რით  ცხოვრობდა მკლავმოუღლელი მეცნიერი. 1958 წელს ოქროს მედალზე დაამთავრა ქ. მახარაძის #3 საშუალო სკოლა და იმავე წელს შევიდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომლის წარჩინებით დამთავრების შემდეგ, 1963 წელს ჩაირიცხა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის ასპირანტურაში ძველი ქართული მწერლობისა და რუსთველოლოგიის სპეციალობით. 1966 წელს წარმატებით დაიცვა დისერტაცია ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად, ხოლო 1975 წელს გახდა ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. 1967 წელს დაიწყო მუშაობა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ხოლო 1968-2007 წლებში მუშაობდა შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში, სადაც გაიარა გზა მეცნიერი თანამშრომლისა და სწავლული მდივნის თანამდებობებიდან ლიტერატურულ ურთიერთობათა განყოფილების ხელმძღვანელობამდე. 1991–92 წლების მიჯნაზე იყო საქართველოს გ. ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმის დირექტორი, ხოლო 1994 წლიდან თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მის მიერვე დაარსებული ქართული ემიგრაციის მუზეუმის დირექტორი. 1997 წელს აირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტად. ამას გარდა, შარაძე იყო საქ. ლიტერატურათმცოდნეობის  აკადემიის, აფხაზეთის მეცნიერებათა აკადემიის და რამდენიმე სხვა დარგობრივი აკადემიის აკადემიკოსი, საქართველოს მწერალთა კავშირის, ჟურნალისტთა კავშირის და პარიზის ეროვნული საბჭოს წევრი. გურამ შარაძე ეწეოდა აქტიურ საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ მოღვაწეობას: წლების მანძილზე იყო საქართველო-უნგრეთის მეგობრობისა და კულტურული ურთიერთობების საზოგადოების პრეზიდენტი, ყოველთა ქართველთა მსოფლიო კონგრესის ვიცე-პრეზიდენტი, აგრეთვე, სრულიად საქართველოს ივანე მაჩაბლის სახელობის საზოგადოების თავმჯდომარე. 1991-1992 წლების სახელმწიფო გადატრიალებისა და პრეზიდენტ გამსახურდიას მთავრობის დამხობის შემდეგ, შარაძე იყო კონსტანტინე და ზვიად გამსახურდიების კოლხური კოშკისა და არქივების დაცვის კომისიის თავმჯდომარე, ხოლო გროზნოდან 1992 წელს გამოგზავნილი ნოტარიულად დამოწმებული მინდობილობის საფუძველზე გახდა პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიას ნდობით აღჭურვილი პირი. 1995 წელს აირჩიეს საქართველოს პარლამენტის წევრად და მიგრაციისა და უცხოეთში მცხოვრებ თანამემამულეთა საქმეების საპარლამენტო კომიტეტის თავმჯდომარედ. ამასთან, პარლამენტში მუშაობის პერიოდში იყო საქართველოს პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკის (1918–1921 წ.წ.) სამთავრობო არქივის კომისიის თავმჯდომარე. სწორედ მისი უშუალო ხელმძღვანელობით 1996–1997 წლებში განხორციელდა პარიზიდან და ჰარვარდიდან ეროვნული არქივის სამშობლოში დაბრუნება. 1999 წელს მეორედ აირჩიეს საქართველოს პარლამენტის წევრად და უცხოეთში მცხოვრებ თანამემამულეთა საქმეებისა და საზღვარგარეთ არსებულ ეროვნულ ფასეულობათა დაბრუნების საპარლამენტო კომისიის თავმჯდომარედ. 1999 წელს გურამ შარაძემ შექმნა ზეპარტიული ეროვნული მოძრაობა „საქართველო უპირველეს ყოვლისა”, ხოლო 2001 წელს მოძრაობა „ენა, მამული, სარწმუნოება”. გურამ შარაძეს მინიჭებული აქვს საქართველოს სახელმწიფო პრემია, ნიკო ბერძენიშვილისა და მემედ აბაშიძის სახელობის სახელმწიფო პრემიების ლაურეატის წოდება. დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის ორდენით და უნგრეთის რესპუბლიკის ოქროს მედლით „უნგრეთის ინტერესების დაცვისათვის მთელ მსოფლიოში”. საქართველოში და საზღვარგარეთ გამოქვეყნებული აქვს  ათეულობით წიგნი  თუ გამოკვლევა ქართულ და უცხო ენებზე. მრავალფეროვანია მისი სამეცნიერო და პედაგოგიური მოღვაწეობის სფეროც: ძველი ქართული მწერლობა და რუსთველოლოგია, ახალი ქართული მწერლობა, ქართული ემიგრანტული მწერლობა, ქართული ემიგრანტული ჟურნალისტიკა, კულტურულ-ლიტერატურული ურთიერთობანი (ქართულ-უნგრული, ქართულ-ინგლისური, ქართულ-ფრანგული, ქართულ-რუსული), ბიბლიოგრაფია, რედაქტორულ-საგამომცემლო, პედაგოგიური (თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და ბათუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი, სალექციო კურსი, ასპირანტების ხელმძღვანელობა), იყო მრავალი სამეცნიერო საბჭოს წევრი.

    სტუმრები: რუსუდან კობახიძე, რუსუდან დაუშვილი

    ავტორი და წამყვანი: ივანე ჯაფარიძე
  • ჩვენი საგანძური

    ანით, სისხლით და ჰოეთი ქართველი პოეტი
    28 სექტემბერი

    პოეტური კრებულის წინასიტყვაობაში პოეტი ლაშა ნადარეიშვილი წერს: „ლევან ფანჩვიძე ხან ნიკალასავით ხატავს ქართულ ზეცას და ხან წიწამურთან ახვედრებს გულს ათასი ჯურის ბერბიჭაშვილების ნასროლ ტყვიას; მტერთაგან ვერმოკლული მღვდელი თევდორეს ერთგულებით ურევს გზას ყიზილბაშებს, რათა გალაკტიონივით გამოაღოს ფანჯარა და სამშობლოს უერთგულეს ჯარისკაცთა სავანეში პოეზიის ქარაფებიდან გადაეშვას!

    ლევან ფანჩვიძე, ანით, სისხლით და ჰოეთი ქართველი პოეტია - იგი ცოცხლობს გალაქტიკათა მუსიკით და სატევარივით მოქნეული ქართული სიტყვით; მოთმინებით დარაჯობს უფლის სავანეს და შემდეგ ფიცხი ხევსურივით ეშვება მთიდან საქართველოსათვის დაწყებული დიდი ომის მოსაგებად!

    სტუმარი; ლევან ფანჩვიძე

    ავტორი და წამყვანი: ივანე ჯაფარიძე

  • ჩვენი საგანძური

    ემირ ბურჯანაძესთან გამოთხოვება
    20 სექტემბერი
    გარდაიცვალა ცნობილი მხატვარი, გრაფიკოსი და ჰერალდიკოსი, თბილისის გერბისა და სხვა სახელმწიფოებრივი ატრიბუტიკის ავტორი, ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე, თბილისის საპატიო მოქალაქე ემირ ბურჯანაძე. ქართულმა კულტურამ და ხელოვნებამ უდიდესი დანაკლისი განიცადა, მხატვართა დიდი საძმოდან წავიდა დიდებული შემოქმედი, ჭეშმარიტად ქართველი ვაჟკაცი, რომლის ნიჭიერება თავიდანვე მრავალი მიმართულებით განვითარდა და უბრწყინვალესი ნიმუშებით გაამდიდრა ქართული სახვითი ხელოვნების არც თუ ღარიბი გალერეა.წავიდა ჩვენგან რაინდული თვისებების მქონე, სამშობლოსა და თავის ხალხზე უსაზღვროდ შეყვარებული პატრიოტი ხელოვანი, რომლის ხსოვნას დავიწყება არ უწერია და თაობიდან თაობას გადაეცემა  ღირსეული მამულიშვილობის მაგალითად.

    ავტორი და წამყვანი: ივანე ჯაფარიძე